Parasomnie en shift disorders

Parasomnie is een verzamelwoord voor veel slaapstoornissen. Lijders aan parasomnie vertonen ongewoon gedrag tijdens het slapen; ze doen iets onverwachts waardoor het lijkt alsof ze wakker zijn, zoals slaapwandelen. De slaper heeft tijdens het slapen geen enkel benul van wat hij doet. De symptomen van parasomnieën zijn de gebruikelijke symptomen van chronisch slaapgebrek, zoals slaperigheid overdag, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen en een verminderd inschattings-vermogen. Parasomnie betekent letterlijk verkeerde slaap. Para heeft in het Grieks veel betekenissen, maar in dit geval betekent het “verkeerd”; somnus is Latijn voor slaap. De meest voor-komende parasomnieen zijn slaapwandelen, praten in de slaap, tandenknarsen, in bed plassen, night terrors, sleep choking syndrome.

Shift disorders
Stoornissen in het slaap-waakritme (circadiane slaapstoornissen) worden veroorzaakt door een ontregeling van de biologische klok. Dit kan gebeuren wanneer de biologische klok en de leefwijze niet goed op elkaar zijn afgestemd, zoals bij een onregelmatig slaappatroon en door onder meer stress, bepaalde drugs of geneesmiddelen, vliegreizen met overschrijding van meerdere tijdzones en werken in diensten. Vooral op oudere leeftijd kan de biologische klok zich vaak moeilijker aanpassen en is sneller ontregeld. Bij vliegreizen over meerdere tijdzones ontstaat een jetlag omdat de biologische klok nog vasthoudt aan de tijd waar u vandaan komt. Bij het werken in diensten kunt u slaapproblemen krijgen omdat u actief bent op tijdstippen waarop uw biologische klok aangeeft dat u zou moeten slapen, en andersom.

Een stoornis die gekenmerkt wordt door een ontregelde biologische klok, is het vertraagde slaapfasesyndroom, ofwel delayed sleep phase syndrome (DSPS). Deze aandoening ontstaat vaak voor het eerst in de puberteit. Hierbij is het slaap-waakritme verschoven naar een later tijdstip omdat de biologische klok te laat staat afgesteld.

Behandelingen

TOP